۱۲ خرداد ۱۳۹۸ ۱۲:۴۵
کد خبر: ۸۸۹۲

پرشیا دایجست - مدیرکل پیشین خاورمیانه وزارت خارجه ایران اظهار داشت: «عدم موازنه قوا میان کشورهای حوزه خلیج فارس و بی اعتمادی کشورهای کوچکتر منطقه نسبت به سیاست ها و تعهدات عربستان، عراق و ایران، باعث عدم پذیرش معاهده عدم تجاوز می شود.»

چند روز قبل وزیر خارجه ایران در جریان سفر به عراق ضمن اشاره به سیاست ایران مبنی بر پیگیری روابط با تمام کشورهای حاشیه خلیج فارس، از پیشنهاد امضای تعهد عدم تجاوز با این کشورها سخن گفت.

آیا تحقق چنین معاهده ای امکان پذیر است؟

قاسم محبعلی، مدیرکل پیشین خاورمیانه وزارت خارجه ایران در این باره به پرشیا دایجست گفت: «معاهده عدم تجاوز مفهوم مثبتی ندارد. این موضوع به معنای آن است که ایران نمی خواهد به کشورهای کوچکتر منطقه تجاوز کند؛ در حالی که از بُعد ماهیتی نباید چنین چیزی مطرح شود. زیرا در حال حاضر این ایران است که در معرض خطر تجاوز آمریکا قرار دارد که در تمامی هفت کشور خلیج فارس حضور نظامی دارد.»

وی افزود: «اما ظریف در شرایط ایران هراسی و تلاش آمریکا برای استفاده از آن به ویژه بعد از حوادث الفجیره و در راستای کاهش تنش ها این پیشنهاد را طرح کرد. در واقع وزیر امور خارجه ایران درصدد نوعی اطمینان بخشی و همچنین پاسخ به خواسته های عراق بود. احتمالا عراقی ها از ایران خواسته بودند چنین موضوعی عنوان شود تا آنها بتوانند در نشست مکه با پررنگ کردن آن، مواضع متوازن تری بگیرند.»


بیشتر بخوانید:

پیشنهاد ایران برای معاهده عدم تعرض با کشورهای منطقه

پیشنهاد ایران برای تشکیل مجمع گفتگوی منطقه‌ای خلیج فارس

پیروز جنگ ایران و عربستان کدام کشور است؟


این تحلیلگر مسائل خاورمیانه درباره امکان اجرایی شدن پیشنهاد مذکور تصریح کرد: «اجرای آن نیازمند مقدماتی است که فعلا فراهم نیست. اولین و مهمترین بحث، مربوط به اعتماد و ایجاد روابط دوستانه بین کشورهای منطقه است. علاوه بر عدم اعتماد، نبود یکپارچگی در سیاست خارجی ایران نیز مشکل دیگری است که وجود دارد. شاهد هستیم بعد از پیشنهاد ظریف، سخنگوی شورای نگهبان در پاسخ به حرف های اماراتی ها عنوان می کند: "اگر آمریکا از منطقه خارج شود، معلوم نیست آنها اصلا وجود داشته باشند." عدم اجماع در سیاست خارجی ایران و اعلام برخی مواضع از سوی دستگاه هایی که نفوذشان از وزارت خارجه بیشتر است، باعث می شود کشورهای منطقه به گفته های وزیر خارجه و رئیس جمهوری ایران اعتماد نکنند.»

محبعلی با اشاره به تاثیر حضور قدرت های فرامنطقه ای در خلیج فارس گفت: «در منطقه باید به نقش قدرت های بزرگ نیز توجه کرد. در حال حاضر ایالات متحده با هفت کشور خلیج فارس معاهده دفاعی دارد و لذا نمی توان معاهده عدم تجاوز را بدون توجه به این موضوع پیش برد.»

وی افزود: «مانع دیگر عدم توازن قوا میان کشورهای منطقه است. علی رغم عدم رابطه سیاسی میان ایران و عربستان، امکان به توافق رسیدن آنها در این زمینه بیشتر است چون دارای توازن قوا هستند. در این موضوع باید عراق را نیز اضافه کرد و کشورهای کوچکتر نگران همین بُعد قضیه هستند.»

این دیپلمات بلندمرتبه پیشین ایران خاطرنشان کرد: «سابقه حمله عراق به کویت و تحت فشار قرار دادن قطر از سوی عربستان اجازه اعتماد پنج کشور کوچکتر را به عراق، عربستان و ایران نمی دهد. عدم موازنه قوا در هر جایی، موجب خواهد شد تا  کشور بزرگتر برای افزایش نفوذ خود تلاش کند. لذا نمی توان گفت تنها نگرانی کشورهای کوچکتر خلیج فارس، رویکرد ایران است. زیرا آنها نسبت به اقدامات احتمالی عربستان و عراق هم نگران هستند. از این رو تلاش می کنند با افزایش روابط خود با قدرت های فرامنطقه ای امنیت و استقلال شان را حفظ کنند.»


بیشتر بخوانید:

عربستان: از امریکا در برابر ایران حمایت می کنیم

آمادگی ایران برای گفتگو با کشورهای عربی

ویکی لیکس: عربستان حامی تروریسم است، اما ایران تحریم می شود


وی اظهار داشت: «با این همه، اگر معاهده عدم تجاوز در چارچوبی باشد که علاوه بر کشورهای منطقه، جامعه بین الملل هم حضور یابد، احتمال تحقق آن وجود دارد. در واقع در این حالت، ضمانت اجرای تعهدات از خارج از اعضای پیمان تامین می شود. اگرچه این سناریو هم منوط به شکل گیری اعتماد اولیه بین هشت کشور است.»

محبعلی تاکید کرد: «بر این اساس اجرای طرحی مشابه آنچه بین کشورهای آسه آن شکل گرفت، محتمل تر است. البته در آنجا هم ایالات متحده نقش برقرار کننده موازنه را بر عهده دارد. زیرا نکته ای که باید توجه داشت این است که امروزه امنیت یک موضوع جهانی است و اینگونه نیست که صرفا دو یا چند کشور خلیج فارس نسبت به امنیت منطقه تصمیم بگیرند؛ زیرا مباحثی مثل انرژی و کشتیرانی وجود دارد که باعث حضور و نقش آفرینی شورای امنیت و قدرت های بزرگ می شود.»

برای خواندن اخبار سیاسی اینجا کلیک کنید

ارسال نظر
نام:
ایمیل:
* captcha:
* نظر:
پر بازدیدها
آخرین اخبار
]