۰۴ مرداد ۱۳۹۷ ۰۹:۰۰
کد خبر: ۹۵۸۱

پرشیا دایجست - بقعه شیخ صفی الدین اردبیلی، مجموعه ای تاریخی شامل عبادتگاه، آرامگاه شیخ صفی الدین اردبیلی و چند تن از بزرگان، مشایخ و سلاطین دوره صفوی همچون شاه اسماعیل اول (نخستین پادشاه صفویه)، همسر شاه اسماعیل (مادر شاه طهماسب) است و نمادی از معماری ایرانی به شمار می رود.

آرامگاه شیخ صفی الدین اردبیلی معروف به گنبد الله الله یکی از معروفترین آثار معماری و مظاهر شگفت انگیز هنر ایرانی در قرن هشتم هجری است. این بنا از داخل به شکل هشت ضلعی و از خارج به طرز استوانه ایی است. قطر مزار 6 متر و ارتفاع برج تا نوک گنبد دو پوش نیم پیازی مقبره حدود 17 متر می باشد.

داخل بنا با گچبری ها و تزیینات گیاهی و خطوط خوشنویسی از آیات قرآنی پرجاذبه بوده، مخصوصاً صندوق چوبی خاتم کاری و میناکاری مقبره، از نفایس هنری قرن هشتم هجری ایران است. آرامگاه شاه اسماعیل اول از نظر تزیینات هنرى از باشکوه ترین بخش هاى مجموعه مذهبی شیخ صفی الدین اردبیلی محسوب می شود، ما بین آرامگاه محیی الدین محمد و گنبد الله الله قرار دارد.

 در بخش دیگر بنا آرامگاه محیی الدین محمد(حرمخانه) فرزند شیخ صفی الدین اردبیلی قرار دارد که متشکل از یک راهرو و دو فضای چهارگوش مربع و مستطیل است.

عمارت چینی خانه (خانقاه قدیم) یکی دیگر از بناهای این مجموعه است که از نظر سبک معماری و تزئینات از نمونه های برجسته در هنر ایران در قرن یازده هجری به شمار می رود. نقشه عمارت بسیار شگفت انگیز است، چینی خانه از بیرون به شکل هشت ضلعی ناقص کاملاً متقارن بوده و از داخل با دو ورودی باریک در شمال با تالار دارالحفاظ (قندیل‌خانه) ارتباط پیدا می کند. فضای داخلی، اتاق چهارگوشی به ابعاد 18×18 متر می باشد که در هر یک از اضلاع آن یک تو رفتگی چند وجهی به طرز نیم هشت ایجاد شده است.

این عمارت به دستور شاه عباس کبیر و طراحی و مهندسی شیخ بهایی دانشمند دوره صفوی احداث شده و چینی‌های اهدایی امپراطور چین به شاه عباس کبیر در آن نگهداری می شده است. اکثر این ظروف دارای مهر شاه عباس با عبارت ذیل هستند؛ بنده شاه ولایت عباس وقف بر آستان شاه صفی نمود. بخشی از این گنجینه در دوره دوم جنگ‌های ایران و روس در 1206 خورشیدی (1828 میلادی) توسط پاسکویچ، فرمانده سپاه روس، با اشارهٔ گریبایدوف، وزیر مختار روسیه، به سن‌پطرزبورگ انتقال داد شد، که هم اکنون در موزه آرمیتاژ موجود است. اشغالگران روسی به دلیل مخالفت علما و بزرگان شهر با انتقال کتاب‌ها، با قید این شرط که کتابها را پس از نسخه برداری دوباره به اردبیل بر می‌گردانند، به امانت به تفلیس بردند، اما کمی بعد آنها را نیز به کتابخانه سن‌پطرزبورگ انتقال دادند. بخشی از ظروف باقیمانده چینی نیز همراه چند قطعه فرش و اندکی اسناد و کتب، در 1305 و 1314 ش به تهران منتقل و تحویل موزه ایران باستان داده شد.

همچنین یک تخته فرش نفیس متعلق به این بنا که اکنون در موزه ویکتوریا آلبرت نگهداری می شود چندی پیش در فهرست 50 شاهکار هنری جهان قرار گرفت. این فهرست که توسط روزنامه‌ ساندی‌تایمز چاپ انگلیس منتشر شد این فرش نفیس را از میان هزاران شاهکار هنری و تاریخی ارزشمند دنیا انتخاب کرد.

گفته می شود پس از آنکه درسال 1893 میلادی بقعه به تعمیرات نیازپیدا می کند این فرش به مبلغ 80 تومان توسط افرادی فروخته و به لندن انتقال می یابد. در لندن نیز برادران رابینسن فرش بقعه شیخ صفی الدین اردبیلی را خریداری و به گنجینه ویکتوریا آلبرت هال این شهر می فروشند.

بنای تاریخی بقعه شیخ صفی در سال 2010 در فهرست میراث جهانی یونسکو به ثبت رسید.

عکاس: رضا زارع / ایرنا



ارسال نظر
نام:
ایمیل:
* captcha:
* نظر:
پر بازدیدها
]